ARON in de pers

Het recentste nummer van M&L bevat onder meer een bijdrage over het archeologisch onderzoek rond de Maagdentoren in Zichem.

De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) en de gemeente Scherpenheuvel-Zichem, werkten samen met een aantal partners het landinrichtingsplan Poort Scherpenheuvel uit. In dit inrichtingsplan staan ook maatregelen op stapel op het terrein rond de Maagdentoren, een 3,4 ha groot gebied langs de Demer in Zichem.

Over de rol van de Maagdentoren, zijn precieze betekenis en unieke architectuur werd al veel geschreven. Een aantal aspecten bleven daarbij enigszins onderbelicht: de geschiedenis van het landschap rondom de burchttoren en zijn relatie met de vroegere waterburcht (het huidige Oranjekasteel) en met de Demer.

Een terdege onderzoek van deze aspecten, samen met een bodemkundige en archeologische waardering van het gebied, is een voorwaarde voor de kwaliteitsvolle inrichting van het huidige landschap. De resultaten van dit onderzoek vormen de leidraad voor het ontwerp van de omgeving rond de Maagdentoren en worden in het artikel kort voorgesteld.

Elke Wesemael & Korneel Gheysen (VLM)

 

Een Romeins vervloekingstablet ontdekt in Tongeren!

In 2016 werd door ARON bv opgegraven aan het Regulierenplein in Tongeren. Daarbij werd een uitzonderlijke vondst aangetroffen: een goed bewaard loden plaatje waarop duidelijk inscripties te lezen waren, in het Grieks en het Latijn. 

Het tablet is 12 cm hoog en 12 tot 14 cm breed, en is opmerkelijk goed bewaard. Links en rechts is het tablet geperforeerd. Daar zaten twee ijzeren nagels waarmee het object ergens op bevestigd kon worden. Eén van de twee nagels zit nog op zijn plaats. In het lood zijn tekeningen gekrast, magische tekens en namen van Oosterse, hoofdzakelijk Hebreeuwse godheden. Helemaal onderaan heeft iemand anders een tekst in het Latijn geschreven die de persoon aanduidt die geviseerd wordt door het object: Gaius Iulius Viator, zoon van Ingenua. Het magische karakter van het document blijkt duidelijk uit de magische tekens en de godheden die aanroepen worden. Het metaal van de drager – lood – suggereert bovendien dat het gaat om negatieve magie: het gaat om een vervloekingstablet.Dergelijke tabletten werden in de oudheid gebruikt om goden en geesten te aanroepen om degene waarop het tablet betrekking had tot iets te dwingen of er onheil over af te roepen.

Het tablet werd gevonden in een laag die een oud loopniveau leek te zijn. De andere vondsten die in deze laag werden aangetroffen, dateren deze in het laatste derde van de 1ste eeuw na Chr. In die periode stonden op deze plek in Tongeren houten gebouwen. We kunnen ons ongeveer het volgende scenario voorstellen: een vijand van Gaius Iulius Viator maakte het vervloekingstablet vast aan diens huis, op een plek waar dit niet opviel, bijvoorbeeld net onder het dak. Daar zal het tablet een tijd gehangen hebben en zijn vervloekende werk hebben gedaan, tot het naar beneden viel, of tot het gebouw waarop het bevestigd was, afgebroken werd.Tacitus vermeldt deze gewoonte zelfs in een anekdote over de dood van Germanicus. Toen Germanicus onverwacht ziek werd, zouden zijn naasten zijn huis doorzocht hebben en kwaadaardige voorwerpen gevonden hebben, waaronder loden tabletten met zijn naam in gegrift.

Hopelijk is het toch nog allemaal goed gekomen met die arme Gaius Julius Viator...

Voor wie er meer wil over weten:

Roxanne BÉLANGER SARRAZIN, Alain DELATTRE, Daniel DEMAIFFE, Natasja DE WINTER, Alain MARTIN, Georges RAEPSAET & Marie-Thérèse RAEPSAET-CHARLIER, avec la collaboration de Cecilia MELAERTS-SAERENS & Frank SCHEPPERS, Iaô Sabaôth. Pratiques magiques dans la cité des Tongres: une tablette de défixion mise en contexte. Bruxelles, Association Égyptologique Reine Élisabeth, 2019, 120 p. ISBN 978-2-9600834-5-3. €30.

Roxane BELANGER SARRAZIN, Alain DELATTRE, Daniel DEMAIFFE, Natasja DE WINTER, Alain MARTIN, Georges RAEPSAET & Marie-Thérèse RAEPSAET-CHARLIER, « Une tablette de défixion récemment découverte à Tongres », in: Latomus 78 (2019), p. 471-481, 5 fig.

Deze publicaties zullen te koop aangeboden worden in het Gallo-Romeins Museum in Tongeren

Het tablet is vanaf nu te bezichtigen in het Gallo-Romeins Museum

 

 

Naar aanleiding van de bouw van een aardappelloods en omgevingswerken in Gingelom kregen we de opdracht om het terrein aan de Montenakenstraat te onderzoeken. Het onderzoeksgebied had een totale oppervlakte van ca. 7900 m².

Er werden door het veldteam twee grote werkputten en een vijftal kleinere werkputten opgegraven. Deze werkputten werden aangelegd ter hoogte van de gekende sporenconcentraties uit het vooronderzoek.  Tijdens de opgraving werden 65 sporen aangetroffen, onder andere een kringgreppel, een huisplattegrond,  silo’s, (paal)kuilen, een greppel en een postmiddeleeuwse weg. De sporen kunnen gedateerd worden tussen de late bronstijd/vroege ijzertijd en de 19de eeuw. Dit geeft aan dat de omgeving van Gingelom al bewoond was vanaf de late bronstijd.

 

Vandaag vond in het Gallo-Romeins Museum de persvoorstelling van Atvatvca 8 plaats.

Dit boek gaat over onze opgravingen in 2006 aan de Kielenstraat, op de plaats waar het huidige museum werd gebouwd. Een muurschildering van de Romeinse god Bacchus op een luipaard uit deze opgravingen wordt vanaf nu ook tentoongesteld in de permanente collectie.

Bekijk Bacchus hier @ Gallo-Romeins Museum Tongeren

 
links